هرروزه اصطلاحات متنوع‌تر و جدیدتری در دنیای ارز دیجیتال به گوشمان می‌رسند. آگاهی و فهم این اصطلاحات قبل از سرمایه‌گذاری امری ضروری است چرا که از احتمال ضرر دیدن در این بازار کم می‌کند. یکی از اصطلاحاتی که اگر تابه‌حال با سیستم مالی غیرمتمرکز (DeFi) سروکار داشته‌اید به‌احتمال زیاد به گوشتان خورده است، عبارت “ضرر ناپایدار” یا Impermanent Loss است. ضرر ناپایدار چه زمانی به وجود می آید؟ زمانی که قیمت توکن های شما در مقایسه با زمان سپرده گذاری آن ها در استخر های نقدینگی، دچار تغییر میشود. هرچه این تغییر بزرگتر باشد، میزان این ضرر هم به مراتب بیشتر می شود. در این مقاله به بررسی  ضرر ناپایدار و چگونگی جلوگیری از اتفاق افتادن آن می پردازیم. همراه ما باشید.

 

ضرر ناپایدار چیست؟

صرافی‌های غیرمتمرکزی مثل سوشی سواپ، پنکیک سواپ یا یونی سواپ دارای حجم معاملات و نقدینگی زیادی هستند. این پروتکل‌های دیفای به کسانی که منابع مالی دارند، اجازه می‌دهند به یک بازار ساز (Market Maker) تبدیل شوند و از کارمزد معاملات درآمد کسب می‌کنند. دموکراتیک و غیر متمرکز کردن بازارسازی، زمینه بروز فعالیت‌های اقتصادی را بدون اصطکاک زیاد در فضای کریپتو ایجاد کرده است. باید بگوییم وجود ضرر ناپایدار (Impermanent Loss) به خاطر ویژگی های ذاتی در طراحی این بازارها است.

ضرر ناپایدار زمانی اتفاق می‌افتد که قیمت فعلی توکن‌های شما در مقایسه با زمانی که آن‌ها را در استخر نقدینگی گذاشته‌اید، کمتر شود. این جا منظور از ضرر، ارزش دلاری کمتر در زمان برداشت سرمایه نسبت به زمان واریز آن است.

استخرهایی که دارایی‌های کمتری دارند و در محدوده قیمتی کوچک‌تری قرار می‌گیرند، کمتر در معرض زیان ناگهانی قرار می‌گیرند. به‌عنوان‌مثال استیبل کوین‌ها یا توکن‌های رپد شده (Wrapped Token)، در یک بازه قیمتی نسبتا محدودی باقی می‌مانند؛ در این حالت ریسک کمتری برای افت ارزش وجوه تأمین‌کنندگان نقدینگی (Liquidity Providers) وجود دارد.

 

چرا با احتمال وجود زیان، تأمین‌کنندگان همچنان به تهیه نقدینگی ادامه می‌دهند؟

این ضرر را می‌توان با کارمزد معاملات جبران کرد؛ حتی استخرهای Uniswap که ممکن است کاملا در معرض ضررهای ناگهانی قرار بگیرند، با کمک این کارمزدها می توانند به سودآوری برسند.

در نسخه دوم یونی سواپ به هر تأمین‌کننده نقدینگی، 0.3 درصد سود از هر معامله تعلق می‌گیرد. این‌گونه بگوییم که حتی اگر استخری به‌شدت در معرض ضرر ناپایدار باشد اما حجم معاملات زیادی در آن انجام شود، تأمین نقدینگی آن سودآور خواهد شد.

 

 

یونی سوآپ

در مورد صرافی یونی سوآپ و ضرر نا پایدار

                                                                        

زیان ناپایدار به چه عواملی بستگی دارد؟

زیان ناپایدار به عوامل مختلفی بستگی دارد. برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

  •  استخر
  • دارایی‌های سپرده‌گذاری شده
  • پروتکل و حتی شرایط بازار 

 

چرا می‌گوییم ناپایدار؟

واژه Impermanent  را می‌توان به مترادف‌هایی مثل “موقت”، “گذرا” یا “ناپایدار” ترجمه کرد. این بدان معنا است که ازدست‌رفتن سرمایه تأمین‌کنندگان نقدینگی امری موقتی می‌باشد و همیشگی نیست. در واقع نتیجه که می‌شود از این تعریف گرفت این است که می‌توان سرمایه ازدست‌رفته را دوباره برگرداند.

 

 

 علت نامگذاری ضرر پایدار

      علت نامگذاری ضرر پایدار
    
                                                                               

ضرر ناپایدار چگونه رخ می‌دهد؟

پلتفرم‌های بازار ساز خودکار هیچ اتصالی به بازارهای بیرونی ندارند و به همین خاطر تغییرات صورت‌گرفته در قیمت ارزها در بازارهای بیرونی، قیمت آن‌ها را در AMM ها تغییر نمی‌دهد.

برای تغییر قیمت AMM ها، باید آربیتراژها دارایی های بدون قیمت را بخرند یا دارایی های که از قبل توسط AMM ها قیمت گذاشته شده اند را به فروش برسانند. به خاطر این کار آربیتراژها به سود زیادی برای خود می رسند و باعث به وجود آمدن پدیده ی ضرر ناپایدار می شوند.

 

چگونه می‌توانیم ضرر ناپایدار یا Impermanent Loss  را حساب کرد؟

برای محاسبه ضرر ناپایدار نموداری رسم می‌شود و با تفسیر داده‌های آن می‌توان مقدار ضرر را محاسبه کرد. برای نمونه در این جا نموداری آورده شده است. ذکر این نکته ضروری است که در رسم این نمودار، کارمزد معاملات محاسبه نشده است.

خلاصه داده‌هایی که از این نمودار به دست می‌آوریم:

  • تغییر 1.25 برابری قیمت = 0.6 % ضرر
  • تغییر 1.5 برابری قیمت = 2% ضرر
  • تغییر 1.75 برابری قیمت = 3.8% ضرر
  • تغییر 2 برابری قیمت = 5.7 % ضرر
  • تغییر 3 برابری قیمت = 13.4% ضرر
  • تغییر 4 برابری قیمت = 20 % ضرر
  • تغییر 5 برابری قیمت = 25.5 % ضرر

 

 

محاسبه ی ضرر ناپایدار

     محاسبه ی ضرر ناپایدار

 

آیا می‌توان از ضرر ناپایدار (Impermanent Loss) جلوگیری کرد؟

در پاسخ به این سؤال باید بگوییم بله می‌توان از راه‌های مختلفی از ضرر ناپایدار جلوگیری کنیم. یکی از راه‌هایی که با استفاده از آن می‌توان از پدید آمدن ضرر ناپایدار جلوگیری کرد و میزان ازدست‌دادن سرمایه را کم کرد، استفاده از استیبل کوین‌ها می‌باشد. شاید برایتان سوال پیش بیاید که استیبل کوین چگونه کمک می‌کند؟ استخرهایی که نقدینگی خود را توسط استیبل کوین‌های قفل شده در قرارداد هوشمند تأمین می‌کنند، دارای ثبات بیشتری هستند و می‌توانند به کم کردن احتمال رخ‌دادن ضرر ناپایدار کمک کنند.

راه بعدی که می‌تواند در کم کردن خطر ضرر ناپایدار مؤثر باشد، پیوستن به استخرهایی است به شما این امکان را می‌دهند که بتوانید سپرده‌هایی با وزن دلخواه را واریز کنید.

استخرهای نقدینگی زیادی به کاربران خود حق انتخاب می‌دهند تا سپرده‌های مربوط به دو نوع دارایی خود را با نسبت‌های 50/50 ، 80/20  و یا 98/2 به استخر اضافه کنند. با این کار می‌توان اثر ضرر ناپایدار را کم کرد.

ریسک تأمین نقدینگی در AMM

بخواهیم صادق باشیم زیان ناپایدار پدیده عجیب یا بزرگی به‌حساب نمی‌آید. این زیان وقتی به وجود می‌آید که شما بخواهید سرمایه‌تان را از استخرها خارج کنید که حتی همین ضرر هم در بیشتر مواقع این قابلیت را دارد که با سود حاصل از کارمزدها جبران شود.

به دو نکته توجه کنید:

  • در هنگام واریز به AMM ها مراقب باشید. به این نکته توجه کنید که بعضی از استخرها بیشتر از بقیه در خطر ضرر قرار دارند. به‌طورکلی یادتان باشد که به میزانی که دارایی‌های استخر بی‌ثبات‌تر باشند، احتمال اینکه در معرض ضرر ناپایدار قرار بگیرند بیشتر می‌شود. می‌توانید در ابتدای کار و برای کاهش ریسک مبلغ کمی را واریز کنید.
  • بهتر است سراغ AMM های حساب پس داده شده بروید.

 

کلام آخر

ضرر ناپایدار یکی از مفاهیم مهم در بازار ارز دیجیتال و در واقع در دنیای DeFi محسوب می‌شود. شما با فهم این پدیده با آگاهی بیشتری می توانید سرمایه گذاری کنید و ریسک از دست رفتن سرمایه و ضرر کردن را به حداقل برسانید. توصیه می کنیم قبل از وارد شدن به دنیا دیفای، اطلاعات کافی راجع به آن و ریسک های احتمالی سرمایه گذاری در این دنیا به دست آورید.

 

درباره ی نویسنده

تحریریه آبان تتر

1 نظر

    اموزنده بود برای روش های زودتررسیدن به سود روهم مطالبی بگذارید باتشکرازابان تتر

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.